ChuQuyen.comChủ Quyền
Công dân và chủ quyền

Thấy dấu hiệu bất thường ở vùng biên giới, ven biển: báo cho ai và báo thế nào

Cột mốc bị hư hại, vật lạ trôi dạt vào bờ, người lạ qua lại đường mòn, dầu loang trên biển: báo cơ quan nào, báo những thông tin gì và việc không nên tự làm.

Elderly Vietnamese fisherman standing on a pebble beach at early morning, looking out at calm grey water, small wooden boats pulled up on the shore behind him, wide angle

Khi thấy điều bất thường ở vùng biên giới hay ven biển, bạn báo cho đồn biên phòng gần nhất, công an xã hoặc uỷ ban nhân dân xã; trên biển, ngư dân báo qua thiết bị liên lạc của tàu cho trạm biên phòng, đài thông tin duyên hải hoặc lực lượng chức năng. Nội dung báo cần có: thấy gì, ở đâu, lúc nào, bao nhiêu, và bạn liên lạc lại được bằng cách nào.

Nguyên tắc quan trọng không kém là không tự xử lý: không chạm vào vật lạ, không đuổi theo người lạ, không tự di dời cột mốc dù chỉ để "dựng lại cho ngay". Việc của công dân là quan sát và báo tin chính xác; xử lý là việc của lực lượng có chuyên môn và thẩm quyền.

Tình huống thường gặp và nơi nên báo

Bảng dưới gợi ý nơi báo đầu tiên. Nếu không chắc, cứ báo công an xã hoặc đồn biên phòng; họ sẽ chuyển tiếp cho đúng cơ quan.

Bạn thấy gìBáo trước tiên choKhông tự làm gì
Cột mốc, cọc dấu biên giới bị nghiêng, sứt mẻ, bị viết vẽ, bị đào quanh chânĐồn biên phòng hoặc uỷ ban nhân dân xãKhông tự dựng lại, không trát vá, không di chuyển
Người lạ qua lại đường mòn sát biên giới, nghi xuất nhập cảnh trái phépĐồn biên phòng, công an xãKhông chặn, không đuổi, không đối mặt
Hàng hoá chuyển qua lối mở, nghi buôn lậuĐồn biên phòng, công anKhông theo dõi sát, không tự thu giữ
Vật lạ trôi dạt vào bờ: thùng kín, vật hình trụ, khối kim loạiCông an xã, đồn biên phòngKhông chạm, không mở, không kéo lên bãi, giữ người khác tránh xa
Dầu loang, cá chết hàng loạt, rác thải đổ trộm xuống biểnUỷ ban nhân dân xã, cơ quan môi trường địa phươngKhông tự vớt dầu bằng tay không
Tàu thuyền gặp nạn, người rơi xuống biểnLực lượng tìm kiếm cứu nạn qua thiết bị liên lạc, đồn biên phòngKhông lao ra cứu khi thiếu phương tiện an toàn

Danh bạ nơi báo tin nên lưu sẵn trong điện thoại của mỗi gia đình vùng biên, vùng biển. Nhiều địa phương dán số liên lạc của đồn biên phòng, công an xã ở nhà văn hoá thôn; bạn chụp lại để dùng khi cần.

Báo tin thế nào cho rõ và nhanh

Một tin báo tốt giúp lực lượng chức năng hành động ngay mà không phải hỏi lại nhiều lần. Bạn có thể nhớ theo thứ tự năm chữ: gì, đâu, khi, bao nhiêu, ai.

  1. Gì: mô tả ngắn điều bạn thấy, dùng từ cụ thể. Ví dụ: "một thùng kim loại hình trụ dài chừng một mét", thay vì "một vật lạ".
  2. Đâu: vị trí càng rõ càng tốt: tên thôn, đoạn bãi, gần mốc nào, nhà ai. Nếu điện thoại có định vị, đọc toạ độ hoặc gửi vị trí qua tin nhắn khi được hỏi.
  3. Khi: thấy lúc mấy giờ, còn đang ở đó hay đã đi.
  4. Bao nhiêu: mấy người, mấy phương tiện, mấy vật.
  5. Ai: họ tên của bạn và cách liên lạc lại, kể cả khi bạn muốn được giữ kín danh tính.

Sau khi báo, ở yên tại chỗ an toàn nếu được yêu cầu chờ, và không đăng thông tin lên mạng. Một bài đăng sớm có thể làm hỏng việc xác minh, gây hoang mang, hoặc khiến người có hành vi vi phạm kịp tẩu thoát.

Ví dụ từ ba tình huống

Bà Sáu, người dân một xã biên giới ở An Giang, đi làm rẫy thấy chân một cọc dấu bị đất sạt lấp gần hết sau trận mưa lớn. Bà không tự đào ra mà về nhà nhờ con trai gọi đồn biên phòng, tả rõ vị trí cạnh bờ mương nhà ông hàng xóm. Chiều hôm đó tổ công tác đã ra kiểm tra và xử lý.

Anh Thịnh, ngư dân ở Quảng Trị, kéo lưới thấy vướng một vật hình trụ nặng, phủ đầy hà. Anh không đưa lên boong, cắt bỏ đoạn lưới, đánh dấu vị trí trên máy định vị và báo qua máy liên lạc khi tàu vào vùng phủ sóng. Vùng biển miền Trung còn sót vật liệu nổ từ thời chiến tranh, nên cách xử lý thận trọng của anh là đúng.

Chị Thu, giáo viên ở Quảng Ninh, dẫn học sinh đi nhặt rác bãi biển thì phát hiện một vệt dầu đen dài dọc mép nước. Chị cho học sinh tránh xa, chụp vài bức ảnh từ xa, ghi giờ và báo uỷ ban nhân dân phường. Ảnh và giờ chị ghi lại giúp cơ quan môi trường khoanh vùng nhanh hơn.

Điểm chung của ba người là không ai tự xử lý, không ai đăng lên mạng trước, và ai cũng báo kèm vị trí, thời gian cụ thể. Chính những chi tiết nhỏ đó làm tin báo có giá trị. Một tin báo mơ hồ kiểu "ngoài biển có gì lạ lắm" buộc người nhận phải hỏi lại nhiều lần, trong khi sự việc có thể đang diễn biến.

Chuẩn bị sẵn cho gia đình ở vùng biên, vùng biển

Báo tin nhanh hay chậm phụ thuộc nhiều vào việc chuẩn bị từ trước. Mỗi gia đình ở xã biên giới, xã ven biển nên có sẵn những thứ dưới đây.

  • Tên, địa chỉ và cách liên lạc của đồn biên phòng phụ trách địa bàn, công an xã, uỷ ban nhân dân xã, lưu trong điện thoại của ít nhất hai người trong nhà.
  • Một tờ giấy dán ở nơi dễ thấy trong nhà ghi các cách liên lạc đó, phòng khi điện thoại hết pin.
  • Thoả thuận trong nhà: ai thấy chuyện bất thường thì báo ai trước, trẻ em thấy vật lạ thì chạy về gọi người lớn, không tự lại gần.
  • Với gia đình có tàu cá: kiểm tra thiết bị liên lạc, thiết bị giám sát hành trình trước mỗi chuyến biển; thuyền trưởng nắm cách gọi đài thông tin duyên hải.
  • Thói quen ghi lại thời gian và vị trí ngay khi thấy sự việc, bằng ghi chú điện thoại hay cuốn sổ nhỏ.

Ví dụ: nhà chị Hoa ở một xã ven biển Hà Tĩnh dán tờ liên lạc khẩn cạnh cửa bếp, và mỗi đầu năm học chị cùng con trai lớp 6 đọc lại một lần. Con biết nếu thấy vật lạ trên bãi thì đứng xa, chạy về báo mẹ. Việc chuẩn bị chỉ mất mười phút mỗi năm nhưng giúp cả nhà phản ứng đúng khi cần.

Những điều không nên làm khi phát hiện bất thường

Tự ra tay xử lý. Đuổi bắt người vượt biên, tự thu giữ hàng hoá, tự kéo vật lạ lên bờ là những việc nguy hiểm và có thể làm hỏng dấu vết cần cho việc xác minh.

Đăng lên mạng trước khi báo. Bài đăng có thể sai, gây hoang mang, hoặc đánh động người vi phạm. Báo cơ quan chức năng trước, chia sẻ thông tin sau khi đã có thông báo chính thức.

Phóng đại cho tin "đủ nặng". Tin báo sai lệch làm lực lượng chức năng điều động không đúng. Thấy bao nhiêu nói bấy nhiêu, không chắc thì nói không chắc.

Im lặng vì nghĩ "chắc có người báo rồi". Nhiều sự việc kéo dài chỉ vì ai cũng nghĩ người khác đã báo. Báo trùng không sao; không ai báo mới là chuyện đáng lo.

Tự dựng lại cột mốc cho ngay ngắn. Vị trí cột mốc được xác định chính xác bằng đo đạc. Dịch đi một chút cũng có thể gây sai lệch; chỉ lực lượng chuyên trách mới được khôi phục, sửa chữa mốc.

Trên biển: ngư dân báo tin thế nào

Ngoài khơi, điều kiện khác hẳn trên bờ: không có hàng xóm để hỏi, sóng điện thoại chập chờn, sự việc diễn ra nhanh. Vì vậy thuyền trưởng nên thống nhất trước với bạn tàu ai là người giữ máy liên lạc, ai ghi lại vị trí và thời gian. Khi thấy tàu thuyền gặp nạn, người trôi dạt, vật lạ hay vết dầu lớn, việc đầu tiên là đọc toạ độ trên máy định vị và ghi lại, rồi mới gọi.

Khi gọi, nói rõ tên tàu, số đăng ký, vị trí hiện tại, điều nhìn thấy và tình trạng của chính tàu mình. Nếu gặp người bị nạn, cứu người là việc đầu tiên theo khả năng an toàn của tàu, đồng thời báo ngay để lực lượng tìm kiếm cứu nạn phối hợp. Với vật lạ hay hoạt động khả nghi, giữ khoảng cách, không áp sát, không kéo lên tàu.

Sau chuyến biển, khi vào bờ, ngư dân nên báo lại cho đồn biên phòng hoặc trạm kiểm soát ở cảng những gì đã thấy, kể cả những việc đã báo qua máy. Thông tin từ nhiều tàu ghép lại giúp lực lượng chức năng có bức tranh đầy đủ về vùng biển mà ngư dân là những người có mặt thường xuyên nhất.

Người báo tin được bảo vệ ra sao

Nhiều người ngần ngại báo tin vì sợ bị phiền hoặc bị trả thù. Pháp luật về tố cáo và tố giác tội phạm có quy định về việc giữ bí mật thông tin người tố giác và bảo vệ người tố giác khi cần. Khi báo, bạn có thể đề nghị được giữ kín danh tính; cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm xem xét đề nghị đó.

Ở các xã biên giới, phong trào tự quản đường biên, cột mốc và an ninh trật tự đã có từ lâu, với các tổ tự quản gồm người dân trong thôn bản phối hợp cùng bộ đội biên phòng. Nếu bạn sống ở vùng biên, tham gia những tổ như vậy là cách hiệu quả để việc báo tin trở thành thói quen chung của cả cộng đồng, không còn là việc riêng của người dám lên tiếng.

Với người ở xa, như du khách hay người đi công tác, việc báo tin còn đơn giản hơn: bạn chỉ cần báo cho nơi gần nhất và cung cấp thông tin liên lạc, phần còn lại do lực lượng chức năng xử lý. Đừng ngại vì mình là người nơi khác; chính con mắt lạ đôi khi lại nhận ra điều người quen nhìn mãi đã thành bình thường.

Câu hỏi thường gặp

Không biết số liên lạc của đồn biên phòng thì báo ở đâu?

Bạn có thể báo công an xã, uỷ ban nhân dân xã hoặc gọi số khẩn cấp của công an. Người dân địa phương cũng thường biết đường tới đồn biên phòng gần nhất và sẵn lòng chỉ giúp.

Thấy vật lạ trôi vào bờ có nên chụp ảnh không?

Có thể chụp từ xa để mô tả khi báo, nhưng không lại gần, không chạm, không lật. Giữ trẻ em và người khác tránh xa cho tới khi lực lượng chức năng đến kiểm tra.

Báo tin sai vì nhìn nhầm có bị phạt không?

Báo tin trung thực nhưng nhầm lẫn thì không phải lỗi; điều cần tránh là cố ý báo tin sai sự thật. Khi báo, bạn cứ nói rõ mức chắc chắn của mình để cơ quan chức năng đánh giá.

Ngư dân ngoài khơi không có sóng điện thoại thì báo thế nào?

Tàu cá đi xa bờ thường có thiết bị liên lạc tầm xa và thiết bị giám sát hành trình. Ngư dân báo qua các thiết bị này cho đài thông tin duyên hải, trạm biên phòng, hoặc báo ngay khi vào vùng phủ sóng.

Phát hiện cột mốc bị viết vẽ thì có tự lau sạch được không?

Không nên tự lau bằng hoá chất hay vật cứng vì có thể làm hỏng bề mặt và chữ khắc. Bạn chụp ảnh, ghi vị trí và báo đồn biên phòng hoặc uỷ ban nhân dân xã để lực lượng chuyên trách xử lý.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138