ChuQuyen.comChủ Quyền
Công dân và chủ quyền

Chụp ảnh, quay phim ở vùng biên giới và gần khu quân sự: được gì, cấm gì, đăng ra sao

Chụp ảnh phong cảnh vùng biên, cột mốc, bến cảng thế nào cho đúng; dấu hiệu khu vực cấm; vì sao không đăng ảnh có vị trí đơn vị và cách soát ảnh trước khi đăng.

Vietnamese woman photographer lowering her camera on a grassy hilltop above a winding river valley at sunrise, seen from behind, soft fog between distant ridges, wide shot

Bạn được chụp ảnh, quay phim phong cảnh, con người và đời sống ở vùng biên giới, trên các đảo một cách bình thường; điều bị cấm là chụp ảnh, quay phim, ghi âm, bay thiết bị trong hoặc hướng vào khu vực cấm, khu quân sự, công trình quốc phòng, nơi có biển báo cấm, và đăng những hình ảnh làm lộ vị trí, hoạt động của lực lượng đang làm nhiệm vụ.

Ranh giới giữa hai việc đó đôi khi chỉ cách nhau một góc máy. Bài này giúp người chụp ảnh nghiệp dư, người làm du lịch và học sinh đi dã ngoại nhận ra khu vực cấm, chọn góc chụp an toàn, soát ảnh trước khi đăng lên mạng, và biết làm gì khi được cán bộ nhắc nhở.

Chụp gì thoải mái, chụp gì phải hỏi, chụp gì không được

Bảng chia theo ba mức giúp bạn quyết định nhanh khi đứng trước khung cảnh. Gặp tình huống ở giữa hai mức, hãy xếp vào mức chặt hơn.

MứcVí dụNên làm
Thoải máiRuộng bậc thang, chợ phiên, bãi biển, làng chài, hoàng hôn trên biển, thuyền cá ở bến dân sinhChụp bình thường, xin phép khi chụp cận mặt người dân
Nên hỏi trướcCột mốc biên giới ở điểm tham quan, cửa khẩu, cảng biển, bến tàu khách, trạm kiểm soátHỏi cán bộ tại chỗ được chụp ở đâu, góc nào; làm theo hướng dẫn
Không đượcKhu vực có biển cấm, doanh trại, trận địa, công trình quốc phòng, tàu thuyền đang làm nhiệm vụ cận cảnh, nơi có lính gácKhông chụp, không quay, không bay thiết bị; cất máy, cất điện thoại khi đi ngang qua

Ví dụ: Khánh, học sinh lớp 12 ở Lạng Sơn, đi cùng lớp tham quan một cửa khẩu. Khánh hỏi cô giáo trước, cô hỏi cán bộ ở đó và được chỉ một vị trí chụp ảnh lưu niệm cả lớp. Khánh chụp đúng chỗ ấy, không đi vòng ra khu kiểm soát để chụp thêm.

Nhận ra khu vực cấm khi không có ai nhắc

Không phải lúc nào cũng có người đứng gác ở cổng. Những dấu hiệu sau cho biết bạn đang ở gần nơi không được chụp.

  • Biển báo màu nền đỏ hoặc vàng ghi khu vực cấm, cấm chụp ảnh, cấm quay phim, cấm dừng đỗ.
  • Hàng rào thép gai, tường rào cao có tháp canh, cổng có trạm gác.
  • Công trình có ăng-ten lớn, vọng gác, hầm hào trên đỉnh đồi hay mỏm đá ven biển.
  • Bến có tàu sơn màu khác hẳn tàu cá, có người mặc quân phục đứng gác.
  • Người dân địa phương tự động cất điện thoại khi đi ngang một đoạn đường.

Gặp một trong các dấu hiệu trên, cách xử lý đơn giản nhất là cất máy, đi tiếp, không quay lại tìm góc khác. Đừng nghĩ "chỉ chụp phong cảnh phía sau thôi"; một bức ảnh rộng vẫn có thể lộ chi tiết mà bạn không để ý. Ống kính tầm xa của máy ảnh hiện nay cũng kéo được chi tiết từ rất xa, nên đứng ngoài hàng rào không có nghĩa là được chụp vào trong.

Vì sao một bức ảnh bình thường có thể gây hại

Với người chụp, bức ảnh có thể chỉ là hoàng hôn trên mỏm đá. Nhưng nếu khung hình có công trình quốc phòng ở góc, kèm dữ liệu vị trí trong tệp ảnh và chú thích "đỉnh đồi cạnh đơn vị", nó cung cấp cho người khác những thông tin cần giữ kín. Nhiều bức ảnh như vậy ghép lại từ nhiều người sẽ thành một bức tranh đầy đủ mà không ai trong số người chụp cố ý tạo ra.

Đó là lý do pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước và quy định về khu vực cấm đặt ra giới hạn với việc chụp ảnh, quay phim. Vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, thu giữ phương tiện ghi hình; trường hợp nghiêm trọng làm lộ bí mật nhà nước thì bị xử lý theo pháp luật hình sự. Mức xử lý cụ thể phụ thuộc vào văn bản đang có hiệu lực và tính chất từng vụ việc. Bạn không cần thuộc từng điều khoản; chỉ cần nhớ: nơi nào có biển cấm thì không chụp, ảnh nào có thể lộ vị trí lực lượng thì không đăng.

Chuyện này cũng liên quan đến an toàn của chính những người đang làm nhiệm vụ. Người lính ở đồn biên phòng hay trên đảo cũng có gia đình đang chờ ở nhà; giữ kín nơi họ đóng quân là một cách tôn trọng họ.

Người chụp ảnh chuyên nghiệp hay nói: điều quyết định một bức ảnh là thứ bạn để ngoài khung hình. Ở vùng biên, câu ấy càng đúng. Một góc máy lệch đi vài bước, một cú cắt nhỏ ở cạnh ảnh thường đủ để bức ảnh vẫn đẹp mà không còn chi tiết nào cần lo.

Soát ảnh trước khi đăng lên mạng

Phần lớn sự cố không xảy ra lúc bấm máy mà lúc đăng. Năm bước sau mất chừng hai phút cho mỗi lần đăng.

  1. Tắt định vị trong máy ảnh của điện thoại trước chuyến đi, hoặc xoá dữ liệu vị trí khi chia sẻ; nhiều điện thoại có tuỳ chọn bỏ vị trí ngay trong màn hình chia sẻ.
  2. Phóng to từng góc ảnh để xem có công trình, phương tiện, người mặc quân phục nào lọt vào không. Có thì cắt bỏ hoặc không đăng ảnh đó.
  3. Không gắn vị trí chính xác cho ảnh chụp gần khu vực nhạy cảm; ghi tên tỉnh là đủ.
  4. Không đăng theo thời gian thực lịch trình, vị trí của tàu, đoàn công tác hay người thân đang làm nhiệm vụ.
  5. Đọc lại chú thích: bỏ những câu như "ngay cạnh đơn vị", "tàu vừa về bến lúc", "đây là chỗ đóng quân".

Ví dụ: chị Mai ở Khánh Hoà có em trai công tác ở một đảo. Mỗi lần em gửi ảnh về, chị chỉ đăng ảnh hai chị em gọi video hay ảnh hoàng hôn, không đăng ảnh nơi ở, nơi làm việc của em, cũng không ghi tên đảo cụ thể. Người thân vẫn thấy em khoẻ mạnh, mà không lộ điều gì cần giữ.

Nếu bạn quản lý trang của một nhóm du lịch, câu lạc bộ ảnh hay lớp học, hãy ghim một dòng nhắc các thành viên về năm bước này. Một trang có hàng nghìn người theo dõi mà đăng nhầm một bức ảnh nhạy cảm thì lan rất nhanh, gỡ xuống cũng khó thu hồi hết các bản đã bị tải về.

Được cán bộ nhắc nhở thì xử lý thế nào

Dừng chụp ngay và nghe hướng dẫn. Cán bộ biên phòng, công an hay người gác làm nhiệm vụ của họ. Thái độ hợp tác làm mọi việc nhẹ nhàng và nhanh hơn. Cất máy ảnh, điện thoại xuống để người đối diện thấy bạn đang lắng nghe.

Xoá ảnh khi được yêu cầu. Nếu được đề nghị xoá ảnh chụp ở khu vực cấm, bạn xoá ngay trước mặt họ, kể cả trong thư mục ảnh đã xoá gần đây và bản sao lưu đám mây nếu đã tự đồng bộ.

Trả lời ngắn gọn, đúng sự thật. Bạn là ai, đi đâu, chụp để làm gì. Không cần giải thích dài hay tranh luận về việc mình không thấy biển báo.

Không quay lén cuộc nói chuyện để đăng lên mạng. Đăng cảnh làm việc với cán bộ kèm lời bình có thể gây hiểu lầm, vi phạm quy định và không giải quyết được gì.

Rút kinh nghiệm cho cả đoàn. Nếu đi theo nhóm, trưởng đoàn nhắc lại cho mọi người, tránh việc người khác lặp lại ở điểm dừng sau.

Câu hỏi tự kiểm sau mỗi chuyến đi

Trước khi chọn ảnh đăng lên mạng hay gửi vào nhóm, bạn lướt lại thư mục ảnh của chuyến đi với bảy câu hỏi sau. Ảnh nào khiến bạn ngập ngừng ở một câu bất kỳ thì để riêng, không đăng.

  • Trong ảnh có hàng rào, tháp canh, ăng-ten lớn, công trình lạ nào không?
  • Có người mặc quân phục, phương tiện của lực lượng chức năng lọt vào khung hình không?
  • Ảnh có còn dữ liệu vị trí không, và vị trí đó có gần khu vực nhạy cảm không?
  • Chú thích có nêu tên đơn vị, lịch trình tàu, giờ đổi ca hay chi tiết tương tự không?
  • Ảnh có chụp cận mặt người dân mà chưa xin phép không?
  • Ảnh cột mốc có tư thế trèo, ngồi, đặt đồ lên mốc không?
  • Nếu cán bộ biên phòng nơi mình vừa đến xem bức ảnh này, họ có thấy ổn không?

Câu hỏi cuối là phép thử gọn nhất. Phần lớn người chụp ảnh tự trả lời được ngay, và chính sự ngập ngừng đó là tín hiệu nên bỏ ảnh. Bạn mất một bức ảnh đẹp, nhưng không ai gặp rủi ro vì nó.

Chụp cột mốc, cảng biển và thiết bị bay: mấy điều riêng

Cột mốc biên giới ở những điểm tham quan được nhiều người ghé thăm, và chụp ảnh lưu niệm ở đó là việc bình thường nếu bạn đứng ở nơi được phép. Đừng trèo lên mốc, không đặt máy ảnh, chân máy lên mặt mốc, không viết vẽ, không nhặt đá quanh mốc. Một bức ảnh trang trọng, đứng nghiêm bên mốc, đẹp hơn nhiều so với tư thế ngồi vắt vẻo. Nếu mốc nằm ở điểm có nhiều đoàn khách, hãy chụp nhanh rồi nhường chỗ, giữ trật tự chung và không xả rác quanh khu vực mốc.

Ở cảng biển, bến cá dân sinh, bạn thoải mái chụp cảnh thuyền về, chợ cá buổi sớm. Khu cảng có hàng rào, có tàu của các lực lượng chức năng thì không chụp cận cảnh, không quay chi tiết tàu và thiết bị.

Thiết bị bay không người lái là trường hợp đặc biệt: bay ở đâu cũng cần tuân thủ quy định cấp phép bay, còn vùng biên giới, ven biển và quanh khu quân sự thường là vùng hạn chế hoặc cấm bay. Nếu định quay phim từ trên cao ở vùng biên, hãy tìm hiểu kỹ thủ tục cấp phép trước khi đi và hỏi đồn biên phòng tại chỗ; tốt nhất là để thiết bị ở nhà nếu chưa có phép.

Câu hỏi thường gặp

Chụp ảnh lưu niệm bên cột mốc biên giới có được không?

Được, ở những nơi người dân và du khách được phép tham quan. Bạn đứng chụp bên cạnh mốc, không trèo lên, không đặt đồ lên mặt mốc, không viết vẽ, và làm theo hướng dẫn của cán bộ biên phòng nếu có.

Lỡ chụp phải khu vực cấm mà không biết thì sao?

Bạn xoá ảnh đó, không đăng lên mạng, xoá cả bản sao lưu nếu máy tự đồng bộ. Nếu được cán bộ nhắc nhở, hãy hợp tác, xoá ngay theo yêu cầu và trình bày đúng sự việc.

Đăng ảnh người thân đang làm nhiệm vụ ở đảo có sao không?

Ảnh chân dung, ảnh gia đình gọi video thì thường không sao. Tránh đăng ảnh có nơi ở, nơi làm việc, phương tiện, thiết bị, và đừng ghi vị trí hay lịch trình cụ thể.

Tắt định vị trong ảnh trên điện thoại ở đâu?

Trong phần cài đặt quyền riêng tư của điện thoại, bạn tắt quyền vị trí cho ứng dụng máy ảnh. Khi chia sẻ ảnh, nhiều máy còn có tuỳ chọn bỏ dữ liệu vị trí ngay trên màn hình chia sẻ.

Quay video phong cảnh ở cửa khẩu để làm nội dung du lịch có được không?

Bạn nên hỏi trước cán bộ tại cửa khẩu. Khu kiểm soát, quầy làm thủ tục và khu vực có biển cấm thường không được quay; khu công cộng bên ngoài có thể được, tuỳ quy định tại chỗ.

Học sinh đi dã ngoại vùng biên có cần dặn gì riêng về chụp ảnh không?

Có. Giáo viên nên dặn trước: chỉ chụp khi được cho phép, không chụp nơi có biển cấm, không đăng ảnh kèm vị trí. Trẻ thường chụp rất nhanh, nên nhắc trước hiệu quả hơn nhắc sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138