ChuQuyen.comChủ Quyền
Hoàng Sa, Trường Sa: địa lý và tự nhiên

Quần đảo Trường Sa ở đâu: phạm vi trải dài, các cụm đảo và khoảng cách tới Cam Ranh

Trường Sa trải từ khoảng 6°30′ đến 12° Bắc, cách vịnh Cam Ranh khoảng 248 hải lý, gồm hơn 100 đảo, đá, bãi. Cách hình dung độ rộng và nhớ tên các cụm đảo chính.

Fishing boat crossing calm turquoise water toward a tiny low coral island with a few green trees, aerial view from high above, bright midday sunlight

Quần đảo Trường Sa nằm ở phía nam Biển Đông, trong phạm vi khoảng từ 6°30′ đến 12° vĩ độ Bắc và từ 111°30′ đến 117°20′ kinh độ Đông, cách vịnh Cam Ranh của tỉnh Khánh Hoà khoảng 248 hải lý. Quần đảo gồm hơn 100 đảo, đá, cồn và bãi san hô rải trên một vùng biển rất rộng, rộng hơn Hoàng Sa nhiều lần, trong khi tổng diện tích đất nổi lại rất nhỏ.

248 hải lý tương đương khoảng 459 km, xa gần gấp đôi quãng từ Lý Sơn ra Hoàng Sa. Phần dưới đây giúp bạn hình dung độ trải dài của quần đảo bằng phép tính đơn giản, nhớ tên các cụm đảo theo thứ tự từ bắc xuống nam, hiểu vì sao đi lại giữa các đảo mất nhiều thời gian và tránh những lỗi hay gặp khi mô tả vị trí Trường Sa.

Trường Sa trải rộng thế nào: tính từ chính toạ độ

Toạ độ cho sẵn đủ để bạn tự ước lượng độ rộng của quần đảo. Một phút vĩ độ xấp xỉ một hải lý, còn độ dài một độ kinh ở vùng gần xích đạo xấp xỉ 60 hải lý.

Đại lượngCách tínhKết quả xấp xỉ
Chiều bắc nam của khung toạ độtừ 6°30′ đến 12°00′ là 5°30′, tức 330 phútkhoảng 330 hải lý, hơn 600 km
Chiều đông tây của khung toạ độtừ 111°30′ đến 117°20′ là gần 6 độ kinhkhoảng 340 hải lý, hơn 620 km
Khoảng cách tới vịnh Cam Ranhcon số trong sách giáo khoakhoảng 248 hải lý, khoảng 459 km
So với khung của Hoàng Sakhoảng 90 nhân 115 hải lýTrường Sa rộng hơn khoảng mười lần

Khung toạ độ là hình chữ nhật bao ngoài, không phải ranh giới. Các đảo, đá, bãi nằm rải bên trong, giữa chúng là biển sâu. Phép tính này chỉ để bạn thấy một điều: Trường Sa không phải “một hòn đảo xa” mà là một vùng biển mênh mông với hàng trăm điểm san hô rải rác, đi từ đầu này sang đầu kia mất cả ngày tàu chạy.

Thầy giáo dạy Địa lý ở Huế thường cho học sinh lớp 10 làm đúng bảng này trước khi học về vùng biển. Khi tự ra được con số hơn 600 km, các em hiểu vì sao Trường Sa có khí hậu khác nhau giữa phía bắc và phía nam quần đảo.

Các cụm đảo chính, đọc từ bắc xuống nam

Tài liệu phổ thông thường chia các đảo, đá, bãi của Trường Sa thành nhiều cụm, mỗi cụm mang tên một đảo tiêu biểu. Thứ tự dưới đây đi đại thể từ bắc xuống nam, đủ để học sinh và người đọc phổ thông định hướng.

  • Cụm Song Tử ở cực bắc, nổi tiếng với đảo Song Tử Tây. Tên “song tử” nghĩa là hai anh em, gợi hai đảo nằm gần nhau.
  • Cụm Thị Tứ ở phía bắc quần đảo, quanh một vùng có nhiều đá và bãi san hô.
  • Cụm Loại Ta, cũng ở phía bắc, gồm các đảo nhỏ và nhiều đá ngầm.
  • Cụm Nam Yết ở khu vực giữa, có đảo Nam Yết và đảo Sơn Ca.
  • Cụm Sinh Tồn ở khu vực giữa, có đảo Sinh Tồn và đảo Sinh Tồn Đông.
  • Cụm Trường Sa ở phía tây nam, có đảo Trường Sa, thường được gọi là Trường Sa Lớn, cùng các đá lân cận như Đá Tây.
  • Các cụm Thám Hiểm và Bình Nguyên ở phần phía đông của quần đảo, gồm nhiều đá và bãi trải rộng; đảo An Bang thì nằm ở phía nam.

Bạn không cần nhớ hết hơn 100 tên. Với học sinh, nhớ được thứ tự Song Tử ở bắc, Nam Yết và Sinh Tồn ở giữa, Trường Sa Lớn ở tây nam đã là đủ để đọc hiểu tin tức và bài học. Tên cụm đảo giúp bạn đặt một địa danh nghe trong bản tin vào đúng khu vực.

Vì sao Trường Sa xa và đi lại khó

Quãng biển hơn 450 km từ Cam Ranh ra quần đảo là biển khơi, không có đảo lớn nào làm chỗ nghỉ chân giữa đường. Một con tàu chạy khoảng 10 đến 12 hải lý mỗi giờ phải mất gần một ngày đêm mới tới đảo gần nhất, còn tới các đảo phía nam hay phía đông thì lâu hơn nữa. Khi biển động, tàu phải chạy chậm hoặc chờ thời tiết.

Đi giữa các đảo cũng không đơn giản. Quanh mỗi đảo có rạn san hô, nước nông, nhiều đá ngầm lúc triều lên không nhìn thấy. Tàu lớn thường phải neo ngoài rạn, người và hàng hoá chuyển vào đảo bằng xuồng nhỏ, và việc này phụ thuộc rất nhiều vào sóng gió trong ngày.

Một ngư dân ở Khánh Hoà kể với con trai mình, đang học lớp 7, rằng chuyến biển ra ngư trường Trường Sa thường kéo dài vài tuần, có khi cả tháng, chứ không thể đi về trong ngày như đánh bắt gần bờ. Câu chuyện ấy giúp đứa trẻ hiểu khoảng cách bằng thời gian, một cách đo dễ nhớ hơn mọi con số.

Đảo nổi rất nhỏ giữa vùng biển rất rộng

Tổng diện tích đất nổi nhỏ. Các tài liệu nghiên cứu đều mô tả phần đất nổi của cả quần đảo chỉ tính bằng vài ki-lô-mét vuông, trong khi vùng biển trải rộng hàng trăm hải lý. Đảo lớn nhất của Trường Sa cũng chỉ rộng chưa tới một ki-lô-mét vuông.

Đảo thấp, nền san hô. Phần lớn đảo cao chỉ vài mét so với mặt biển, nền là cát san hô và mảnh vỏ sinh vật. Đi một vòng quanh nhiều đảo chỉ mất chừng một giờ đi bộ.

Rất nhiều đá và bãi. Số đá và bãi ngầm nhiều hơn hẳn số đảo nổi. Có đá chỉ lộ ra khi nước ròng, có bãi nằm sâu dưới mặt nước. Đây là lý do số đếm “hơn 100” hay “khoảng 130” khác nhau giữa các nguồn: mỗi nguồn tính một kiểu.

Ý nghĩa của sự chênh lệch đó. Vì đảo nhỏ mà biển rộng, mọi thứ trên đảo từ nước ngọt, đất trồng cho tới cây xanh đều quý. Hiểu tỉ lệ này giúp bạn đọc đúng tin tức về đời sống trên đảo, không hình dung Trường Sa như một hòn đảo lớn có làng mạc, đồng ruộng.

Ước lượng đường từ Cam Ranh ra Trường Sa trên bản đồ giấy

Bài tập này hợp với học sinh từ lớp 8 trở lên, làm trên tập bản đồ Địa lý có thước tỉ lệ.

  1. Tìm vịnh Cam Ranh trên bờ biển tỉnh Khánh Hoà, ở khoảng vĩ tuyến 12° Bắc.
  2. Tìm khu vực Trường Sa, nằm phía đông nam, giữa vĩ tuyến 6°30′ và 12° Bắc và lệch xa về phía đông so với bờ.
  3. Đặt thước nối vịnh Cam Ranh với khu vực giữa quần đảo, đọc khoảng cách bằng thước tỉ lệ.
  4. Đổi kết quả ra hải lý bằng cách chia số km cho 1,852, rồi so với con số khoảng 248 hải lý.
  5. Ghi lại sai số. Lệch vài chục km là bình thường vì bạn không biết tài liệu gốc đo tới đảo nào.

Điều đáng học không nằm ở con số chính xác mà ở hướng: từ Cam Ranh, Trường Sa nằm về phía đông nam, ra giữa và nam Biển Đông. Khi nghe bản tin nói “vùng biển quần đảo Trường Sa”, bạn đã biết đó là vùng biển xa, phía nam, không phải sát bờ Khánh Hoà.

Nghe tên một đảo trong tin tức: ba câu hỏi để đặt nó vào đúng chỗ

Đảo này thuộc cụm nào? Hầu hết bản tin về Trường Sa nhắc tên đảo kèm cụm hoặc vùng: Song Tử Tây ở phía bắc, Sinh Tồn ở khu vực giữa, Trường Sa Lớn ở phía tây nam. Khi nghe một tên lạ, hãy hỏi trước tiên nó gần đảo quen thuộc nào. Một học sinh lớp 9 ở Cần Thơ làm sổ tay nhỏ, mỗi trang một cụm đảo, nghe tên mới thì ghi vào đúng trang, sau một học kỳ đã có một sơ đồ trong đầu khá chắc.

Đó là đảo, đá hay bãi? Chữ đứng đầu tên gọi cho biết nhiều điều. “Đảo” thường là nơi luôn nổi trên mặt nước, có cát và có thể có cây. “Đá” thường là rạn san hô, có chỗ chỉ nhô lên khi nước ròng. “Bãi” thường là vùng nông chìm dưới nước. Đọc đúng chữ này, bạn sẽ không hình dung sai cảnh vật ở nơi được nhắc tới.

Nó nằm phía nào của quần đảo? Bắc hay nam, đông hay tây quyết định thời tiết và quãng đường. Các đảo phía bắc gần đất liền Khánh Hoà hơn, các thực thể phía đông thì xa hơn nhiều. Biết được hướng, bạn hiểu vì sao cùng một đợt gió mùa mà tin tức nói đảo này biển động mạnh còn đảo kia vẫn có thể tiếp nhận tàu.

Chỗ không cần làm. Bạn không cần thuộc toạ độ từng đảo hay tự vẽ lại vị trí từng đá. Với người học phổ thông, nhớ cụm và hướng là đủ; phần còn lại có thể tra trong tập bản đồ của sách giáo khoa khi cần.

Những lỗi hay gặp khi mô tả vị trí Trường Sa

Các lỗi dưới đây xuất hiện nhiều trong bài làm của học sinh và cả trong bài đăng trên mạng.

  • Gọi Trường Sa là “hòn đảo”. Đây là quần đảo gồm hơn 100 đảo, đá, bãi; “đảo Trường Sa” chỉ là một đảo trong đó.
  • Viết khoảng cách 248 km. Con số đúng là khoảng 248 hải lý, tức khoảng 459 km.
  • Đặt Trường Sa ngang với miền Trung như Hoàng Sa. Trường Sa nằm xa hơn về phía nam, phần lớn quần đảo ở dưới vĩ tuyến 12° Bắc.
  • Nghĩ rằng mọi đảo đều có cây cối và người ở. Rất nhiều thực thể là đá và bãi san hô, lúc triều cao chìm dưới nước.
  • Chép số đảo khác nhau từ hai nguồn rồi cho là một nguồn sai. Thực ra mỗi nguồn có cách đếm riêng, nên khi viết nên dùng “hơn 100 đảo, đá, bãi”.

Cách tự kiểm nhanh: đọc lại đoạn mình viết và tìm chữ “km” đứng cạnh một con số khoảng cách ra đảo xa. Nếu tài liệu gốc ghi hải lý mà bạn đổi thẳng sang km không nhân 1,852 thì đó là chỗ phải sửa.

Câu hỏi thường gặp

Quần đảo Trường Sa cách đất liền bao xa?

Sách giáo khoa Lịch sử lớp 11 nêu Trường Sa cách vịnh Cam Ranh của tỉnh Khánh Hoà khoảng 248 hải lý, tương đương khoảng 459 km. Tàu thường mất gần một ngày đêm, có khi lâu hơn, mới tới đảo gần nhất.

Trường Sa có bao nhiêu đảo?

Các tài liệu thường ghi hơn 100 đảo, đá, cồn và bãi san hô; có nguồn đếm khoảng 130 hoặc nhiều hơn. Khác biệt đến từ cách tính, nhất là có đếm các bãi ngầm và đá chỉ lộ ra khi triều thấp hay không.

Đảo lớn nhất ở Trường Sa rộng bao nhiêu?

Đảo lớn nhất của quần đảo cũng chỉ rộng chưa tới một ki-lô-mét vuông. Phần lớn đảo nổi nhỏ hơn thế nhiều, đi bộ một vòng quanh đảo chỉ mất khoảng một giờ.

Đảo Trường Sa Lớn là gì?

Đó là cách gọi quen thuộc của đảo Trường Sa, một đảo thuộc cụm Trường Sa ở phía tây nam quần đảo. Tên “lớn” dùng để phân biệt với các đảo khác có chữ Trường Sa trong tên như đảo Trường Sa Đông.

Vì sao Trường Sa rộng hơn Hoàng Sa nhiều như vậy?

Khung toạ độ của Trường Sa trải hơn 5 độ vĩ và gần 6 độ kinh, trong khi Hoàng Sa chỉ khoảng 1,5 độ vĩ và 2 độ kinh. Vì thế vùng biển chứa các đảo, đá, bãi của Trường Sa rộng hơn khoảng mười lần.

Học sinh nên nhớ những cụm đảo nào của Trường Sa?

Chỉ cần nhớ cụm Song Tử ở phía bắc, cụm Nam Yết và cụm Sinh Tồn ở khu vực giữa, cụm Trường Sa ở phía tây nam. Từ bốn mốc này, bạn đặt được hầu hết địa danh nghe trong bản tin vào đúng khu vực.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138