ChuQuyen.comChủ Quyền
Bản đồ đúng, bản đồ sai

Luật Đo đạc và bản đồ 2018 quy định gì về thể hiện chủ quyền trên bản đồ

Luật Đo đạc và bản đồ 2018 cấm lưu hành bản đồ không thể hiện hoặc thể hiện sai chủ quyền. Đọc dễ hiểu Điều 6, 18, 49, chế tài và ai phải tuân thủ.

Young law student in Hanoi reading quietly at a long wooden library table, seen from behind, tall shelves softly blurred, warm reading lamp light, late evening atmosphere

Luật Đo đạc và bản đồ năm 2018 (Luật số 27/2018/QH14, hiệu lực từ ngày 1/1/2019) quy định đường biên giới quốc gia, chủ quyền lãnh thổ phải được thể hiện chính xác trên sản phẩm đo đạc và bản đồ, xuất bản phẩm bản đồ, và cấm xuất bản, lưu hành những sản phẩm liên quan đến chủ quyền lãnh thổ mà không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền, biên giới quốc gia. Quy định áp dụng cho mọi tổ chức, cá nhân xuất bản bản đồ và cả sản phẩm có sử dụng hình ảnh bản đồ.

Người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo nghị định về xử phạt trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ, kèm biện pháp như buộc thu hồi, buộc sửa chữa. Bài này đọc dễ hiểu ba điều luật chính, bảng ai phải tuân thủ, các luật liên quan như Luật Điện ảnh, và cách tra văn bản đang có hiệu lực. Bài mang tính phổ biến kiến thức, không thay cho tư vấn pháp lý trong từng vụ việc.

Ba điều luật chính, đọc dễ hiểu

Bảng tóm tắt nội dung ba điều của Luật Đo đạc và bản đồ năm 2018 liên quan trực tiếp tới việc thể hiện chủ quyền. Khi cần trích dẫn chính xác, bạn đọc nguyên văn trong văn bản luật.

ĐiềuNội dung chínhHiểu thế nào trong đời sống
Điều 6, khoản 4Cấm xuất bản, lưu hành sản phẩm đo đạc và bản đồ, xuất bản phẩm bản đồ liên quan đến chủ quyền lãnh thổ quốc gia mà không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền, biên giới quốc giaBản đồ thiếu Hoàng Sa, Trường Sa hoặc có đường đứt khúc trên Biển Đông là bị cấm đưa ra thị trường
Điều 18Đường biên giới quốc gia, chủ quyền lãnh thổ phải được thể hiện chính xác; tổ chức, cá nhân phải sử dụng bản đồ chuẩn biên giới quốc gia hoặc bản đồ biên giới; bộ quản lý hướng dẫn việc thể hiệnNgười làm bản đồ phải lấy đường biên giới từ nguồn chuẩn, không tự vẽ theo ý mình
Điều 49Xuất bản bản đồ và sản phẩm có sử dụng hình ảnh bản đồ phải tuân thủ luật này, pháp luật về xuất bản; xuất bản phẩm bản đồ phải thể hiện đúng chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia, địa giới hành chínhÁo, đồ chơi, bao bì có hình bản đồ cũng thuộc phạm vi điều chỉnh

Điểm đáng chú ý là cụm "không thể hiện". Luật không chỉ cấm vẽ sai, mà còn cấm bỏ sót chủ quyền trên sản phẩm liên quan đến lãnh thổ quốc gia. Một bản đồ Việt Nam vẽ đủ đất liền nhưng không có hai quần đảo thuộc trường hợp này.

Ai phải tuân thủ

Nhiều người nghĩ đây là chuyện riêng của nhà xuất bản bản đồ. Thực tế, phạm vi rộng hơn nhiều. Bảng dưới liệt kê những nhóm thường gặp và việc mỗi nhóm cần làm.

NhómLiên quan thế nàoViệc cần làm
Nhà xuất bản, đơn vị làm bản đồXuất bản phẩm bản đồDùng bản đồ chuẩn biên giới, theo hướng dẫn kỹ thuật thể hiện chủ quyền
Nhà xuất bản sách, đơn vị inSách, tài liệu có hình bản đồSoát mọi hình bản đồ trước khi in, nhất là sách dịch
Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu hàng hoáSản phẩm có sử dụng hình ảnh bản đồKiểm hàng mẫu, ghi yêu cầu vào hợp đồng
Cửa hàng, người bán trực tuyếnLưu hành sản phẩmKhông bày bán hàng có bản đồ sai; ngừng bán khi phát hiện
Đơn vị làm phim, phát hành phim, nền tảngTác phẩm có cảnh bản đồSoát nội dung trước khi phổ biến; tuân thủ Luật Điện ảnh
Cá nhân làm thiết kế, nội dung sốHình ảnh đăng tải, phát hànhDùng hình bản đồ chuẩn, đủ hai quần đảo

Cá nhân dùng bản đồ trong học tập ở nhà không phải đối tượng chính của quy định, nhưng thói quen dùng bản đồ đúng từ khi đi học giúp tránh sai sót khi sau này làm việc với sản phẩm phát hành ra công chúng.

Chế tài: xử phạt và biện pháp khắc phục

Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ được quy định tại Nghị định số 18/2020/NĐ-CP ngày 11/2/2020 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/4/2020. Nghị định này đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần, vì vậy khi cần biết mức phạt cụ thể cho một hành vi, bạn nên tra bản đang có hiệu lực hoặc văn bản hợp nhất mới nhất, không dựa vào con số trong các bài báo cũ.

Ngoài phạt tiền, người vi phạm có thể phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc thu hồi sản phẩm, buộc cải chính, sửa chữa thông tin trên sản phẩm. Với doanh nghiệp, chi phí thu hồi một lô hàng đã phân phối thường lớn hơn nhiều so với khoản phạt. Theo nguyên tắc chung của pháp luật xử lý vi phạm hành chính, mức phạt quy định cho một hành vi thường là mức áp dụng với cá nhân; tổ chức thực hiện cùng hành vi bị phạt gấp hai lần.

Ngoài lĩnh vực đo đạc và bản đồ, việc in ấn, xuất bản, điện ảnh, nội dung số còn có các nghị định xử phạt riêng. Một sản phẩm có bản đồ sai có thể liên quan tới nhiều lĩnh vực cùng lúc; việc xác định áp dụng quy định nào thuộc thẩm quyền cơ quan chức năng.

Các luật liên quan nên biết

Luật Điện ảnh năm 2022. Luật số 05/2022/QH15, hiệu lực từ ngày 1/1/2023, tại Điều 9 cấm hoạt động điện ảnh có nội dung xâm phạm chủ quyền quốc gia. Đây là căn cứ để phim có cảnh thể hiện đường đứt khúc trên Biển Đông không được cấp phép phổ biến hoặc bị yêu cầu gỡ trên nền tảng trực tuyến.

Luật Biên giới quốc gia năm 2003. Quy định về biên giới quốc gia, khu vực biên giới, xây dựng và bảo vệ biên giới. Đây là nền tảng pháp lý cho việc xác định đường biên giới được thể hiện trên bản đồ.

Luật Biển Việt Nam năm 2012. Được Quốc hội thông qua năm 2012, hiệu lực từ 1/1/2013, quy định đường cơ sở, nội thuỷ, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, các đảo, quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Bản đồ thể hiện vùng biển Việt Nam phải phù hợp với luật này.

Pháp luật về xuất bản. Điều 49 Luật Đo đạc và bản đồ dẫn chiếu tới pháp luật về xuất bản, nghĩa là sách, ấn phẩm có bản đồ còn phải tuân theo quy trình xuất bản, thẩm định nội dung.

Tình huống: một công ty nhỏ hỏi về sổ tay quà tặng

Chị Ngọc làm hành chính ở một công ty thương mại tại Cần Thơ, được giao đặt in năm trăm cuốn sổ tay quà tặng cuối năm. Mẫu bìa do một đơn vị thiết kế đề xuất có hoạ tiết bản đồ thế giới cách điệu. Nhớ đã đọc về chuyện hàng hoá bị thu hồi vì bản đồ sai, chị hỏi: công ty mình chỉ tặng, không bán, có phải tuân thủ không?

Câu trả lời: Điều 6 cấm cả việc lưu hành, không chỉ việc bán. Năm trăm cuốn sổ phát tới khách hàng, đối tác là đưa sản phẩm ra công chúng. Điều 49 cũng nói rõ sản phẩm có sử dụng hình ảnh bản đồ phải tuân thủ. Vì vậy, dù là quà tặng, hình bản đồ trên bìa vẫn phải thể hiện đúng chủ quyền.

Chị Ngọc yêu cầu đơn vị thiết kế gửi file gốc, phóng to vùng Biển Đông. Hoạ tiết không có đường đứt khúc nhưng thiếu hai quần đảo vì nét cách điệu quá đơn giản. Đơn vị thiết kế bổ sung hai cụm đảo ghi tên Hoàng Sa, Trường Sa. Chị lưu lại email trao đổi và bản duyệt cuối cùng, ghi vào hồ sơ đặt in. Chi phí sửa gần như bằng không; nếu in xong mới phát hiện, công ty phải thu hồi năm trăm cuốn đã tặng.

Tra văn bản đang có hiệu lực, không dựa vào trí nhớ

Quy định về xử phạt thay đổi theo thời gian, và tên cơ quan quản lý cũng thay đổi sau các đợt sắp xếp bộ máy. Khi cần căn cứ chính xác, làm theo trình tự sau.

  1. Xác định văn bản gốc: Luật Đo đạc và bản đồ năm 2018, nghị định xử phạt trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ, các luật chuyên ngành liên quan.
  2. Tra trên cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật hoặc cổng thông tin của Chính phủ, của bộ quản lý; ưu tiên nguồn chính thức hơn trang tổng hợp.
  3. Kiểm tình trạng hiệu lực: còn hiệu lực, hết hiệu lực một phần hay đã được sửa đổi.
  4. Tìm văn bản hợp nhất mới nhất nếu văn bản đã sửa đổi nhiều lần, để đọc nội dung đang áp dụng.
  5. Ghi lại số hiệu, ngày ban hành, điều khoản bạn dựa vào; khi trích dẫn, ghi đầy đủ để người khác kiểm lại được.
  6. Với tình huống có hậu quả lớn, như lô hàng giá trị cao, hỏi luật sư hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành.

Cách làm này cũng giúp bạn nhận ra bài viết nào đang dùng số liệu cũ. Một bài báo đúng ở thời điểm đăng có thể đã lỗi thời sau khi nghị định được sửa đổi.

Hiểu nhầm thường gặp về quy định

Các hiểu nhầm dưới đây khiến người kinh doanh, người làm nội dung chủ quan hoặc lo lắng không cần thiết.

  • "Chỉ nhà xuất bản bản đồ mới phải tuân thủ." Sai. Điều 49 bao gồm cả sản phẩm có sử dụng hình ảnh bản đồ; Điều 6 cấm cả việc lưu hành.
  • "Không vẽ đường đứt khúc là đủ." Chưa đủ. Không thể hiện chủ quyền, như thiếu hai quần đảo trên hình bản đồ Việt Nam, cũng thuộc hành vi bị cấm.
  • "Hàng tặng, không bán thì không sao." Sai. Phát tặng ra công chúng vẫn là lưu hành.
  • "Bản đồ một tỉnh cũng phải vẽ hai quần đảo." Không cần. Bản đồ chỉ thể hiện một vùng không bắt buộc vẽ những phần lãnh thổ nằm ngoài vùng đó; quy định nhắm vào sản phẩm liên quan đến chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
  • "Mức phạt là con số đọc trên báo năm nào đó." Mức phạt có thể đã thay đổi; tra văn bản đang có hiệu lực.

Câu hỏi tự kiểm: một tấm lịch treo tường có hình bản đồ Đông Nam Á, phát tặng khách hàng, không có hai quần đảo, có thuộc phạm vi Điều 6 không? Nếu bạn trả lời "có" và giải thích được vì sao, bạn đã nắm được tinh thần của quy định.

Câu hỏi thường gặp

Luật Đo đạc và bản đồ 2018 có hiệu lực từ khi nào?

Luật Đo đạc và bản đồ số 27/2018/QH14 được Quốc hội thông qua năm 2018 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2019. Luật thay thế các quy định trước đó về đo đạc, bản đồ và có các điều riêng về thể hiện biên giới, chủ quyền trên bản đồ.

Bản đồ chuẩn biên giới quốc gia là gì?

Đó là bản đồ thể hiện đường biên giới quốc gia được dùng làm chuẩn để các sản phẩm bản đồ khác thể hiện theo. Điều 18 của luật yêu cầu tổ chức, cá nhân sử dụng bản đồ chuẩn biên giới quốc gia hoặc bản đồ biên giới khi thể hiện đường biên giới.

Lưu hành bản đồ sai chủ quyền bị phạt bao nhiêu tiền?

Mức phạt cụ thể quy định trong nghị định xử phạt vi phạm hành chính về đo đạc và bản đồ, đã được sửa đổi nhiều lần. Bạn nên tra bản đang có hiệu lực. Ngoài phạt tiền còn có biện pháp buộc thu hồi, cải chính, sửa chữa sản phẩm.

Cá nhân đăng ảnh bản đồ sai lên mạng có vi phạm không?

Việc đánh giá từng trường hợp thuộc thẩm quyền cơ quan chức năng. Để an toàn, bạn không đăng lại hình bản đồ sai; nếu cần cảnh báo, mô tả bằng lời và phản ánh tới nơi có thẩm quyền xử lý.

Phim có cảnh bản đồ sai bị xử lý theo luật nào?

Ngoài các quy định về bản đồ, Luật Điện ảnh năm 2022 tại Điều 9 cấm hoạt động điện ảnh có nội dung xâm phạm chủ quyền quốc gia. Phim vi phạm có thể không được cấp phép phổ biến hoặc bị yêu cầu gỡ trên nền tảng trực tuyến.

Bài viết phổ biến pháp luật có thay được tư vấn của luật sư không?

Không. Bài phổ biến giúp bạn hiểu nguyên tắc và biết tra cứu ở đâu. Với vụ việc cụ thể, nhất là có giá trị lớn hoặc đang bị kiểm tra, bạn nên hỏi luật sư hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138