ChuQuyen.comChủ Quyền
Những người giữ biển, giữ đất

Ra xã đảo công tác: giáo viên, nhân viên y tế chuẩn bị gì và làm việc ở đó ra sao

Giáo viên, y bác sĩ ra công tác ở xã đảo, đặc khu ven bờ là người giữ đời sống cho đảo. Cách chuẩn bị đồ đạc, sức khoẻ, tâm lý và lời dặn của người đi trước.

Young woman teacher seen from behind walking with backpack along a quiet island village road lined with coconut palms, sea in background, bright afternoon light

Ra xã đảo hay đặc khu ven bờ công tác dài ngày, giáo viên và nhân viên y tế cần chuẩn bị bốn thứ: giấy tờ và hồ sơ công tác, hành lý cho những ngày không có tàu, sức khoẻ và thuốc men cá nhân, và tâm lý cho việc xa nhà, thiếu tiện nghi. Ở đảo, họ thường kiêm nhiều việc hơn ở đất liền, gắn bó với bà con hơn, và là một phần quan trọng giữ cho đời sống trên đảo ổn định.

Đảo có người ở, có trường học, trạm y tế, có trẻ con đi học và người già được chăm sóc, là đảo được giữ vững theo cách bền nhất. Những người thầy, người thầy thuốc ra đảo vì vậy cũng là người giữ biển, theo nghĩa giản dị nhất. Bài viết cho những ai sắp ra đảo lần đầu và cho gia đình họ, gom từ kinh nghiệm của những người đã đi trước.

Vì sao người ra đảo công tác cũng là người giữ biển

Các đảo ven bờ có người ở, như các đảo nay là đặc khu hoặc xã đảo thuộc các tỉnh ven biển, là điểm tựa cho ngư dân, là nơi tàu thuyền tránh trú khi có bão, là nơi có trạm y tế để cấp cứu người gặp nạn trên biển. Nhiều đảo còn là điểm được dùng để xác định đường cơ sở tính chiều rộng lãnh hải. Đời sống trên đảo ổn định thì vai trò ấy mới được phát huy.

Một hòn đảo giữ được người dân khi có trường cho con, có trạm y tế cho cả nhà, có điện, có nước ngọt, có tàu vào bờ đều đặn. Giáo viên và nhân viên y tế là hai mắt xích không thể thiếu. Một trường tiểu học trên đảo thiếu giáo viên thì phụ huynh phải gửi con vào đất liền; một trạm y tế thiếu người thì mỗi ca sinh nở, mỗi ca cấp cứu đều thành chuyện lớn.

Vì vậy nhiều địa phương có chính sách khuyến khích cán bộ, viên chức ra đảo công tác, với các chế độ phụ cấp khu vực, ưu đãi theo quy định. Mức cụ thể khác nhau theo từng nơi và từng thời kỳ; người được cử đi nên hỏi rõ cơ quan cử mình.

Cô Ngân, giáo viên tiếng Anh ở Hải Phòng, ra một đảo ven bờ dạy hai năm. Cô kể điều làm cô nhớ nhất không phải gió bão mà là buổi sáng đầu tiên cả lớp đứng dậy chào, trong đó có những em chưa từng vào đất liền.

Chuẩn bị trước khi ra đảo: bốn nhóm việc

Bảng dưới gom những việc người đi trước khuyên nên làm trước ngày xuống tàu. Tuỳ đảo xa hay gần, có tàu hằng ngày hay vài ngày một chuyến mà điều chỉnh.

NhómViệc cần làmHay quên
Giấy tờ, hồ sơQuyết định cử đi, giấy tờ tuỳ thân, bằng cấp, chứng chỉ hành nghề với nhân viên y tế, sổ khám bệnh cá nhânBản sao công chứng dự phòng, ảnh chụp giấy tờ lưu trên điện thoại
Hành lýQuần áo cho cả mùa nắng lẫn mùa gió, áo mưa tốt, giày đi được trên đá, đèn pin, sạc dự phòngTúi chống nước, ổ cắm nhiều lỗ, một ít đồ khô cho những ngày không có tàu
Sức khoẻKhám tổng quát, khám răng, mang thuốc dùng thường xuyên đủ dài ngày, thuốc chống say sóngKính dự phòng với người cận thị, đơn thuốc ghi rõ tên hoạt chất
Công việcHỏi trước về lớp học, trang thiết bị, thuốc men hiện có trên đảo; mang tài liệu chuyên môn cần thiếtTài liệu tải sẵn về máy vì mạng có thể chập chờn

Một mẹo nhỏ của nhiều người: gọi điện trước cho đồng nghiệp đang công tác trên đảo, hỏi họ thiếu gì nhất. Câu trả lời thường bất ngờ, từ bóng đèn, pin, sách tham khảo đến một ít hạt giống rau.

Làm việc ở đảo: kiêm nhiều việc hơn bạn nghĩ

Ở đất liền, một giáo viên thường dạy đúng môn mình; ở đảo, trường nhỏ, ít lớp, giáo viên có khi phải kiêm thêm môn khác, phụ trách thư viện, đội thiếu niên, thậm chí dạy lớp ghép nhiều trình độ. Cần chuẩn bị tinh thần học thêm và linh hoạt.

Với nhân viên y tế, trạm y tế trên đảo thường là nơi tiếp nhận mọi loại bệnh, từ cảm sốt của trẻ con tới chấn thương của ngư dân đưa vào từ biển. Khi gặp ca vượt khả năng, việc chuyển bệnh nhân vào đất liền phụ thuộc vào tàu, vào thời tiết, đôi khi phải nhờ các lực lượng hỗ trợ. Kỹ năng cấp cứu ban đầu, giữ ổn định người bệnh trong nhiều giờ, kết nối hội chẩn từ xa trở nên rất quan trọng.

Ngoài chuyên môn, người ra đảo thường được bà con mời tham gia đủ việc của cộng đồng: dự họp thôn, giúp tổ chức trung thu cho trẻ, hướng dẫn vệ sinh phòng dịch, giúp đọc giấy tờ. Hãy coi đó là cách hoà nhập; những người đi trước đều nói đảo trở thành nhà thứ hai khi họ nhận lời những lời mời như vậy.

Anh Tuấn, điều dưỡng ở Khánh Hoà, ra một đảo ven bờ công tác một năm. Anh nói việc đầu tiên anh làm là đi thăm từng nhà có người già, có trẻ nhỏ, ghi lại tình trạng sức khoẻ, để khi có chuyện thì không phải bắt đầu từ con số không.

Những khó khăn thật và cách người đi trước vượt qua

Thời tiết cắt đường về. Mùa gió, mùa bão, tàu có thể ngưng chạy nhiều ngày. Đừng hẹn ngày về sát ngày quan trọng của gia đình; luôn chừa vài ngày dự phòng.

Nhớ nhà. Những tuần đầu thường khó nhất. Giữ lịch gọi về nhà cố định, có một việc yêu thích để làm buổi tối như đọc sách, trồng rau, chơi thể thao với thanh niên trên đảo.

Thiếu thốn vật chất. Rau xanh, đồ tươi có lúc khan hiếm, giá cao hơn đất liền. Học bà con trồng rau trong thùng xốp, phơi khô, muối dưa.

Mạng chập chờn. Tải tài liệu, bài giảng về máy trước; chuẩn bị sẵn những hoạt động không cần mạng.

Cảm giác cô lập về chuyên môn. Giữ liên lạc với đồng nghiệp ở đất liền, tham gia sinh hoạt chuyên môn trực tuyến khi có mạng, ghi chép ca khó để trao đổi.

Những ngày đầu trên đảo: bảy việc nên làm

Những người đi trước thường khuyên làm theo thứ tự dưới đây trong tuần đầu. Không bắt buộc, nhưng giúp hoà nhập nhanh và tránh bỡ ngỡ.

  1. Báo cáo với cơ quan nơi đến, làm thủ tục lưu trú theo hướng dẫn của chính quyền địa phương.
  2. Đi một vòng quanh khu dân cư, ghi nhớ vị trí trạm y tế, trường học, bến tàu, nơi bán hàng thiết yếu, nơi trú ẩn khi có bão.
  3. Chào hỏi trưởng thôn, cán bộ xã, cán bộ đồn biên phòng nếu đảo có đồn, những người sẽ gắn bó với công việc của mình.
  4. Hỏi rõ lịch tàu, cách nhận tin thời tiết, cách liên lạc khi mất điện, mất sóng.
  5. Nắm tình hình chuyên môn: danh sách học sinh, tình trạng phòng học; hoặc danh sách thuốc, thiết bị của trạm y tế.
  6. Tìm hiểu phong tục, nghề chính của bà con trên đảo, để nói chuyện với phụ huynh, bệnh nhân bằng ngôn ngữ của họ.
  7. Viết nhật ký công tác ngắn mỗi tuần; đó là tài liệu quý cho chính mình và cho người kế tiếp.

Việc cuối cùng nghe có vẻ thừa, nhưng nhiều người khi hết nhiệm kỳ nói rằng cuốn nhật ký là món quà họ để lại có ích nhất cho đồng nghiệp ra thay.

Hết nhiệm kỳ: bàn giao để người sau không bắt đầu từ đầu

Phần lớn người ra đảo công tác có thời hạn. Cách bạn rời đảo quyết định người kế tiếp mất bao lâu để làm quen. Những việc dưới đây được nhiều người đi trước coi là phép lịch sự nghề nghiệp.

  • Viết một tờ giới thiệu ngắn về đảo: lịch tàu theo mùa, nơi mua đồ thiết yếu, những người nên gặp đầu tiên, các mùa gió bão.
  • Với giáo viên: danh sách học sinh kèm ghi chú về hoàn cảnh, sở thích, điểm mạnh của từng em; tài liệu, giáo án đã điều chỉnh cho lớp ghép hay lớp ít học sinh.
  • Với nhân viên y tế: sổ theo dõi người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người có bệnh mạn tính; danh sách thuốc, thiết bị còn và cần bổ sung.
  • Ghi lại những ca khó, những lần phải chuyển bệnh nhân vào đất liền, cách đã liên hệ, để người sau có kinh nghiệm.
  • Giới thiệu trực tiếp người kế nhiệm với trưởng thôn, phụ huynh, bà con, nếu thời gian hai người trùng nhau.
  • Để lại những vật dụng còn dùng được mà người sau sẽ cần, thay vì mang hết về đất liền.

Một xã đảo có người đến, người đi đều đặn, nhưng nếu mỗi lần đổi người đều được bàn giao cẩn thận thì trường học, trạm y tế vẫn chạy liền mạch. Đó là cách những người công tác ngắn hạn góp vào một việc dài hạn: giữ cho đảo có đời sống.

Nhiều người sau khi về đất liền vẫn giữ liên lạc với học sinh, bệnh nhân cũ, gửi sách, gửi thuốc khi có dịp. Đảo vì thế có thêm những người bạn ở đất liền, và sợi dây nối đảo với đất liền thêm chắc.

Gia đình ở đất liền: hỗ trợ người thân đang ở đảo

Người ra đảo yên tâm làm việc phần lớn nhờ gia đình. Với người có con nhỏ, cha mẹ già, việc sắp xếp ai chăm sóc ở nhà cần bàn kỹ trước khi đi. Gia đình nên thống nhất lịch gọi điện, cách liên lạc khẩn cấp khi người ở đảo mất sóng.

Gửi đồ ra đảo nên gửi theo các tàu khách, tàu hàng chính thức, hỏi trước giờ tàu và cách nhận hàng ở bến đảo. Đồ hay được chờ đợi nhất thường giản dị: thuốc men, sách, đồ khô, thư tay của con. Đừng gửi hàng dễ hỏng khi không chắc tàu chạy đúng lịch.

Trong mùa bão, người nhà ở đất liền thường lo nhiều hơn người ở đảo. Thông tin chính thức về thời tiết và tình hình trên đảo đến từ cơ quan chức năng, chính quyền địa phương; tránh tin vào các tin đồn trên mạng xã hội. Người ở đảo nên chủ động báo bình an ngay khi có sóng để gia đình yên tâm.

Câu hỏi thường gặp

Giáo viên ra đảo công tác có được hưởng chế độ gì không?

Người công tác ở xã đảo, đặc khu thường được hưởng các chế độ phụ cấp, ưu đãi theo quy định về vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Mức cụ thể nên hỏi rõ cơ quan cử đi công tác.

Ra đảo công tác dài ngày nên mang theo những gì?

Nên mang đủ giấy tờ và bản sao, quần áo cho nhiều kiểu thời tiết, áo mưa, đèn pin, sạc dự phòng, túi chống nước, thuốc dùng thường xuyên đủ dài ngày và tài liệu chuyên môn tải sẵn về máy.

Nhân viên y tế ở đảo xử lý ca bệnh nặng thế nào?

Nhân viên y tế sơ cứu, giữ ổn định người bệnh, xin hội chẩn từ xa nếu có, và báo chính quyền để tổ chức chuyển bệnh nhân vào đất liền bằng tàu phù hợp, có khi cần sự hỗ trợ của các lực lượng trên biển.

Người ra đảo có cần khai báo lưu trú không?

Có. Khi đến nơi, người ra đảo công tác cần làm thủ tục lưu trú theo hướng dẫn của chính quyền và cơ quan chức năng địa phương, giống như khi lưu trú ở các địa phương khác.

Gia đình gửi đồ ra đảo cho người thân bằng cách nào?

Gia đình nên gửi qua các tàu khách, tàu hàng có lịch chạy chính thức tới đảo, hỏi trước giờ tàu và cách nhận hàng ở bến. Tránh gửi đồ dễ hỏng vào mùa gió vì tàu có thể ngưng chạy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138