ChuQuyen.comChủ Quyền
Các đảo ven bờ

Đảo Bạch Long Vĩ ở đâu: hòn đảo giữa vịnh Bắc Bộ, đường cơ sở riêng và đời sống

Bạch Long Vĩ nằm giữa vịnh Bắc Bộ, cách đất liền Hải Phòng khoảng 110 km. Vị trí, tự nhiên, đường cơ sở riêng theo Tuyên bố 2025 và đời sống trên đảo.

Low flat island with a lighthouse and casuarina trees seen across open grey-green sea, a lone fishing boat passing, overcast morning light, long lens

Bạch Long Vĩ là hòn đảo nằm gần giữa vịnh Bắc Bộ, cách đất liền Hải Phòng khoảng 110 km, thuộc thành phố Hải Phòng. Đảo nhỏ, diện tích chỉ vài cây số vuông, nhưng là một trong những đảo xa bờ nhất của Việt Nam ở phía Bắc và có đường cơ sở riêng bao quanh đảo.

Tuyên bố của Chính phủ ngày 21/02/2025 về đường cơ sở trong vịnh Bắc Bộ ghi rõ đường cơ sở để tính lãnh hải của Bạch Long Vĩ là đường ngấn nước triều thấp nhất dọc bờ đảo. Phần dưới giải thích điều này nghĩa là gì, đảo trông thế nào, người dân sống ra sao và vì sao tên đảo xuất hiện thường xuyên trong bản tin thời tiết.

Vị trí và hình dáng hòn đảo

Nếu nhìn trên bản đồ vịnh Bắc Bộ, Bạch Long Vĩ là một chấm nhỏ nằm gần chính giữa vịnh, xa hẳn chuỗi đảo dày đặc của Quảng Ninh và Hải Phòng. Từ đất liền Hải Phòng ra đảo khoảng 110 km; tàu khách mất nhiều giờ, và chuyến đi phụ thuộc nhiều vào sóng gió. Vì vị trí này, đảo được gọi là đảo tiền tiêu giữa vịnh.

Đảo thấp và tương đối bằng, bờ có nhiều bãi đá và thềm san hô. Diện tích các nguồn ghi không giống nhau vì tuỳ cách đo theo mực triều: lúc triều lên khoảng 2,5 km², lúc triều xuống thềm đá lộ ra nên diện tích lớn hơn đáng kể. Khi dạy học sinh, bạn chỉ cần nói "khoảng vài cây số vuông" là đủ chính xác.

Tên gọi Bạch Long Vĩ là từ Hán Việt, nghĩa là "đuôi rồng trắng". Cách đặt tên này gợi hình ảnh dải đá trắng trải dài khi triều rút. Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, Bạch Long Vĩ là một đặc khu của thành phố Hải Phòng; còn cách ghi địa chỉ chi tiết thì nên tra theo văn bản hành chính hiện hành.

Vì sao đảo có đường cơ sở riêng

Phần lớn đường cơ sở dọc bờ Việt Nam là đường cơ sở thẳng nối các điểm trên những đảo ven bờ. Bạch Long Vĩ thì khác: đảo nằm giữa vịnh, cách xa chuỗi đảo ven bờ, nên không thể nối vào chuỗi đó. Tuyên bố năm 2025 chọn cách thông thường mà Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 quy định cho các đảo: lấy đường ngấn nước triều thấp nhất dọc theo bờ đảo làm đường cơ sở.

Hình dung đơn giản: lúc triều xuống thấp nhất, mép nước quanh đảo tạo thành một vòng khép kín. Vòng đó là đường cơ sở của đảo. Từ vòng này đo ra 12 hải lý, tức khoảng 22 km, là lãnh hải bao quanh Bạch Long Vĩ.

Điểm cần nhớ khi trả lời học sinh là: đảo có lãnh hải riêng, và việc xác định đường cơ sở cho đảo đã được công bố bằng văn bản của Chính phủ. Còn các vấn đề phân định trong vịnh Bắc Bộ là nội dung pháp lý chuyên sâu, không cần đưa vào bài giảng phổ thông nếu không có tài liệu chính thức đi kèm.

Đọc bản tin thời tiết có tên Bạch Long Vĩ

Tên Bạch Long Vĩ xuất hiện rất thường xuyên trong bản tin thời tiết biển, vì trên đảo có trạm khí tượng đo gió, sóng giữa vịnh. Ông Thắng, ngư dân ở Hải Phòng, dạy con trai mới theo tàu cách đọc như sau:

  1. Nghe phần "vùng biển" trước: bản tin chia vịnh Bắc Bộ thành vùng phía Bắc và phía Nam, kèm tên đảo làm mốc.
  2. Nghe số liệu gió đo được ở đảo: khi bản tin nói "đảo Bạch Long Vĩ có gió mạnh cấp 6, giật cấp 7" là số đo thật của trạm, không phải dự báo.
  3. Nghe tiếp phần dự báo cho vùng biển: gió, sóng cao bao nhiêu mét, biển động hay động mạnh.
  4. So với sức chịu của tàu mình: tàu nhỏ thường không nên ra khi biển động; luôn nghe theo khuyến cáo của biên phòng và cơ quan khí tượng.
  5. Theo dõi lại bản tin sau vài giờ, vì gió mùa đông bắc có thể tăng nhanh.

Với người ở đất liền, cách đọc này giúp hiểu vì sao các chuyến tàu ra đảo hay bị hoãn vào mùa đông. Gió đo ở Bạch Long Vĩ thường mạnh hơn ở ven bờ, vì giữa vịnh không có núi, không có đảo nào che chắn.

Đời sống trên đảo

Bạch Long Vĩ có người sinh sống lâu dài từ đầu những năm 1990, khi những lớp thanh niên xung phong và các gia đình đầu tiên ra lập nghiệp. Từ chỗ chỉ có vài hộ, đảo dần có khu dân cư, trường học, trạm y tế, cảng cá và khu neo đậu tàu thuyền.

Cuộc sống trên đảo xa có những điều mà người đất liền ít nghĩ tới. Nước ngọt phải trữ cẩn thận, rau xanh có lúc thiếu, hàng hoá theo tàu ra nên giá cao hơn và có thể bị gián đoạn khi trời xấu. Điện đã được cải thiện nhiều so với trước, nhưng tiết kiệm điện, nước vẫn là thói quen của người dân đảo.

Nghề chính gắn với biển: đánh bắt, dịch vụ hậu cần cho tàu cá, nuôi trồng ở mức nhỏ. Đảo nằm giữa một ngư trường lớn của vịnh Bắc Bộ, nên vào mùa vụ, cảng có rất nhiều tàu từ các tỉnh ven biển phía Bắc ghé vào tránh gió, lấy nước, đá và nhu yếu phẩm. Vai trò hậu cần nghề cá này là một lý do quan trọng để giữ đảo có dân sinh sống lâu dài.

Nguồn lợi biển và việc giữ gìn

Bào ngư và hải sản rạn đá. Thềm đá, rạn san hô quanh đảo là nơi sống của bào ngư, ốc, cá rạn. Bào ngư Bạch Long Vĩ có tiếng, nhưng chính vì vậy cũng dễ bị khai thác quá mức nếu không có quy định.

Khu bảo tồn biển. Vùng biển quanh đảo đã được quy hoạch thành khu bảo tồn biển, chia thành các phân khu với mức hạn chế khác nhau. Người dân và tàu cá cần tìm hiểu phân khu nào được khai thác, phân khu nào cấm, thông qua chính quyền và biên phòng tại đảo.

Rác thải là vấn đề thật. Rác từ tàu thuyền và rác trôi dạt theo dòng chảy có thể dồn vào bờ đảo. Một đảo nhỏ không có bãi chôn lấp rộng nên mỗi túi rác mang ra đảo đều là gánh nặng.

Khách ra đảo nên mang rác về. Nếu bạn có dịp ra đảo theo đoàn, hãy mang theo túi đựng rác cá nhân và đem về đất liền, không mua hải sản thuộc loài đang được bảo vệ hoặc chưa đủ cỡ.

Những điều thường nói sai về Bạch Long Vĩ

Học sinh và cả người lớn hay gặp các thông tin sai dưới đây. Cột bên phải nêu cách nói đúng để bạn sửa nhẹ nhàng khi trao đổi.

Thông tin hay gặpCách nói đúng
Bạch Long Vĩ là một quần đảoBạch Long Vĩ là một hòn đảo, quanh có thềm đá và rạn san hô
Đảo nằm sát bờ Quảng NinhĐảo nằm gần giữa vịnh Bắc Bộ, cách đất liền Hải Phòng khoảng 110 km
Diện tích đảo là một con số cố địnhDiện tích thay đổi theo mực triều; các nguồn ghi khác nhau, nên nói "khoảng vài km²"
Đảo nằm trên đường cơ sở thẳng ven bờĐảo có đường cơ sở riêng là đường ngấn nước triều thấp nhất dọc bờ đảo
Ai cũng có thể tự lái tàu ra đảo lúc nào cũng đượcRa đảo phải theo tàu khách hoặc phương tiện hợp lệ, chấp hành quy định của biên phòng và tuỳ thời tiết

Khi sửa người khác, bạn chỉ cần nêu cách nói đúng và nguồn, không cần tranh luận dài. Phần lớn người nói sai chỉ vì đọc một bài cũ hoặc một bài du lịch viết vội.

Mùa gió, mùa bão giữa vịnh

Khí hậu Bạch Long Vĩ mang đặc điểm chung của vịnh Bắc Bộ nhưng khắc nghiệt hơn ven bờ. Mùa đông, khoảng từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, gió mùa đông bắc thổi mạnh và lạnh; mỗi đợt không khí lạnh tràn về là biển động, sóng cao, tàu nhỏ phải nằm bờ. Mùa hè, gió hướng nam và đông nam chiếm ưu thế, biển êm hơn, nhưng đây cũng là mùa có thể có áp thấp nhiệt đới và bão đi vào vịnh.

Vì không có núi hay đảo nào che chắn, gió trên đảo thường mạnh hơn đất liền một hai cấp trong cùng một đợt thời tiết. Người dân trồng phi lao, cây bụi để chắn gió cát quanh khu dân cư và trồng rau trong nhà lưới. Nhà cửa thấp, mái được giằng chắc. Đây là những chi tiết nhỏ giúp bạn hiểu vì sao đời sống trên một đảo giữa vịnh khác hẳn một làng chài ven bờ.

Khi lên kế hoạch thăm đảo hay gửi hàng ra đảo, hãy tránh những tuần có đợt gió mùa mạnh vào mùa đông và những ngày có tin bão trong mùa hè. Lịch tàu có thể bị hoãn ngay sát giờ chạy, và đó là quyết định vì an toàn chứ không phải sự chậm trễ tuỳ tiện.

Câu hỏi tự kiểm sau khi đọc

Bạn có thể dùng các câu dưới đây để tự kiểm hoặc hỏi lại học sinh. Đáp án nằm ngay trong các mục ở trên, không cần tra thêm:

  • Bạch Long Vĩ nằm ở vùng biển nào, và thuộc đơn vị hành chính nào sau năm 2025?
  • Khoảng cách từ đảo vào đất liền Hải Phòng là bao nhiêu, nói theo mức khoảng?
  • Văn bản nào xác định đường cơ sở của Bạch Long Vĩ, ban hành ngày nào?
  • Đường cơ sở của đảo là loại gì: đường thẳng nối các điểm hay đường ngấn nước triều thấp nhất?
  • Vì sao gió đo ở Bạch Long Vĩ thường mạnh hơn ở ven bờ?
  • Kể hai việc khách ra đảo nên làm để giữ môi trường biển quanh đảo.

Nếu bạn trả lời được năm trên sáu câu, bạn đã nắm vững phần cốt lõi. Câu dễ sai nhất là câu thứ tư: nhiều người mặc định mọi đảo đều nằm trên đường cơ sở thẳng, trong khi Bạch Long Vĩ là trường hợp có đường cơ sở riêng bao quanh đảo.

Câu hỏi thường gặp

Bạch Long Vĩ có phải là đảo xa bờ nhất Việt Nam không?

Bạch Long Vĩ là một trong những đảo xa bờ nhất ở phía Bắc. Nếu tính cả nước thì hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa còn nằm xa đất liền hơn nhiều, nên tránh nói Bạch Long Vĩ là xa nhất cả nước.

Từ Hải Phòng ra Bạch Long Vĩ đi bằng gì?

Thường đi bằng tàu khách hoặc tàu hàng theo lịch, xuất phát từ Hải Phòng. Lịch tàu phụ thuộc thời tiết và có thể thay đổi, nên cần hỏi trước bến tàu và chuẩn bị giấy tờ tuỳ thân.

Đường ngấn nước triều thấp nhất là gì?

Đó là mép nước dọc bờ đảo lúc thuỷ triều xuống thấp nhất. Tuyên bố năm 2025 lấy đường này làm đường cơ sở để tính lãnh hải của Bạch Long Vĩ, theo đúng cách thông thường của luật biển.

Vì sao bản tin thời tiết hay nhắc Bạch Long Vĩ?

Vì trên đảo có trạm khí tượng đo gió, mưa giữa vịnh Bắc Bộ. Số đo ở đây phản ánh tình hình ngoài khơi rõ hơn trạm ven bờ, nên được dùng để cảnh báo cho tàu thuyền.

Trên đảo có trường học không?

Có. Đảo có trường cho trẻ em của các gia đình sinh sống trên đảo, cùng trạm y tế và các cơ sở phục vụ đời sống. Quy mô nhỏ vì dân số trên đảo không đông.

Ra đảo có được mua bào ngư mang về không?

Mua hải sản cần đúng quy định của địa phương và khu bảo tồn biển. Không mua loại chưa đủ cỡ hoặc đang bị hạn chế khai thác; nếu không chắc, hỏi chính quyền tại đảo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138