ChuQuyen.comChủ Quyền
Ngày lễ và hoạt động

Cuộc thi tìm hiểu biển đảo: cách ôn, làm trắc nghiệm và viết bài dự thi đạt yêu cầu

Cách ôn và làm bài cho cuộc thi tìm hiểu biển đảo: đọc thể lệ, khung kiến thức chắc, bẫy câu trắc nghiệm, cách viết bài dự thi và nhận diện cuộc thi giả mạo.

Teenage student studying at a wooden desk by an open window in a coastal town of Vietnam, notebook and globe beside her, seen from behind, warm evening lamp light

Muốn làm tốt một cuộc thi tìm hiểu biển đảo, bạn cần làm ba việc theo thứ tự: đọc kỹ thể lệ để biết đề hỏi gì và chấm thế nào, ôn một khung kiến thức chắc chắn lấy từ văn bản luật và tài liệu chính thống, rồi luyện cách đọc câu hỏi để không rơi vào những bẫy quen thuộc như nhầm lãnh hải với vùng đặc quyền kinh tế.

Các cuộc thi tìm hiểu về biển đảo, biên giới được nhiều cơ quan, đoàn thể, ngành giáo dục tổ chức hằng năm, có cuộc thi trực tuyến, có cuộc thi viết, có cuộc thi sân khấu hoá. Bài này không nói về một cuộc thi cụ thể nào mà đưa ra cách chuẩn bị dùng chung được, cùng những lỗi người dự thi hay mắc nhất.

Các dạng cuộc thi thường gặp và điều được chấm

Mỗi dạng thi chấm một kỹ năng khác nhau. Biết mình đang dự dạng nào giúp bạn dồn sức đúng chỗ.

Dạng thiThường hỏi gìĐiều quyết định kết quảChuẩn bị chính
Trắc nghiệm trực tuyếnKiến thức luật biển, địa lý, mốc thời gian, ngày kỷ niệmSố câu đúng, thời gian làm bài, câu dự đoánÔn khung kiến thức, luyện đọc kỹ đề
Bài viết dự thiTrả lời câu hỏi theo thể lệ, có phần cảm nghĩ, đề xuấtĐúng kiến thức, có nguồn, có ý riêngĐọc tài liệu chính thống, lập dàn ý
Hùng biện, thuyết trìnhMột chủ đề cho trướcNội dung chuẩn, cách nói rõ ràng, trả lời câu hỏi phụViết khung bài nói, tập nói trước người khác
Sân khấu hoá, tiểu phẩmTái hiện một câu chuyện, một thông điệpNội dung đúng, thông điệp rõ, phù hợp lứa tuổiKịch bản kiểm lại kiến thức, tập luyện
Sáng tác tranh, ảnh, videoThể hiện tình cảm, nhận thức về biển đảoÝ tưởng, sự chân thực, không dùng hình ảnh saiKiểm từng chi tiết hình ảnh, nhất là bản đồ

Dù thi dạng nào, phần kiến thức nền vẫn giống nhau. Điểm khác nằm ở cách trình bày, nên bạn có thể ôn kiến thức một lần rồi luyện riêng phần trình bày cho dạng mình dự.

Đọc thể lệ trước khi ôn: năm điểm phải gạch chân

Nhiều người dự thi mất điểm không vì thiếu kiến thức mà vì không đọc kỹ thể lệ. Em Minh, học sinh lớp 11 ở Thanh Hoá, có thói quen in thể lệ ra rồi gạch chân năm điểm sau trước khi mở tài liệu ôn.

  1. Đơn vị tổ chức là ai, có văn bản phát động chính thức không. Đây cũng là bước để nhận ra cuộc thi giả mạo.
  2. Đối tượng dự thi và cách đăng ký: theo cá nhân hay tập thể, có cần xác nhận của nhà trường, đơn vị không.
  3. Thời gian mỗi tuần thi hoặc hạn nộp bài, tính đến giờ nào của ngày cuối.
  4. Cách xếp giải: chỉ tính số câu đúng, hay tính cả thời gian làm bài và câu dự đoán số người tham gia.
  5. Quy định về bài viết: số trang tối đa, có được đánh máy không, có yêu cầu ghi nguồn tài liệu tham khảo không.

Năm điểm này thường nằm rải rác trong thể lệ. Gạch chân xong, Minh chép chúng vào trang đầu vở ôn, để mỗi lần mở vở là thấy ngay mình đang chuẩn bị cho cái gì.

Khung kiến thức nên ôn: chỉ những điều chắc chắn

Các cuộc thi về biển đảo thường xoay quanh một khung kiến thức khá ổn định. Bảng dưới gom những điều cốt lõi, đều lấy từ văn bản luật và tài liệu chính thống; khi ôn, bạn nên tra lại nguyên văn trong văn bản để nhớ chính xác.

NhómĐiều cần nhớ chính xác
Văn bản quốc tếCông ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982; Việt Nam phê chuẩn năm 1994
Văn bản trong nướcLuật Biển Việt Nam do Quốc hội thông qua năm 2012, hiệu lực từ 1/1/2013; Luật Biên giới quốc gia năm 2003; Luật Biên phòng Việt Nam năm 2020
Các vùng biểnLãnh hải 12 hải lý tính từ đường cơ sở; vùng tiếp giáp lãnh hải 12 hải lý tính từ ranh giới ngoài lãnh hải; vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý tính từ đường cơ sở; một hải lý bằng 1.852 mét
Biên giới đất liềnViệt Nam có đường biên giới đất liền với Trung Quốc, Lào, Campuchia
Hai quần đảoĐặc khu Hoàng Sa thuộc thành phố Đà Nẵng, đặc khu Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hoà (sau sắp xếp năm 2025)
Ngày kỷ niệmNgày Biên phòng toàn dân 3/3; Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam 1 đến 8/6; Ngày Đại dương thế giới 8/6

Nếu đề hỏi một chi tiết vượt ra ngoài khung này, như tên một tư liệu cổ hay một số liệu cụ thể, hãy tìm câu trả lời trong tài liệu mà ban tổ chức giới thiệu. Các cuộc thi chính thống thường kèm tài liệu tham khảo; đó là nguồn đáng tin nhất cho chính cuộc thi ấy.

Lịch ôn hai tuần cho người bận rộn

Phần lớn người dự thi là học sinh đang đi học hoặc người đi làm, không có nhiều thời gian. Lịch dưới đây chia khung kiến thức thành từng buổi khoảng 30 phút, đủ ôn chắc trong hai tuần trước khi mở vòng thi.

BuổiNội dungCách tự kiểm cuối buổi
1 và 2Đọc thể lệ, gạch chân năm điểm; đọc lướt tài liệu ban tổ chức giới thiệuNói lại được cuộc thi chấm theo tiêu chí nào
3 và 4Công ước năm 1982 và Luật Biển Việt Nam năm 2012: năm thông qua, năm có hiệu lựcViết ra bốn mốc năm mà không nhìn tài liệu
5 và 6Các vùng biển: tên gọi, độ rộng, điểm bắt đầu tínhVẽ sơ đồ đơn giản từ bờ ra khơi, ghi đúng tên từng vùng
7 và 8Biên giới đất liền, Luật Biên giới quốc gia, ngày 3/3Kể tên ba nước láng giềng có chung đường biên giới đất liền
9 và 10Hai quần đảo về địa lý tự nhiên, đơn vị hành chính sau sắp xếp năm 2025Trả lời: mỗi đặc khu thuộc địa phương nào
11 đến 14Làm thử đề các tuần trước nếu có, ghi lại câu sai và lý do saiSố câu sai giảm dần qua các lần làm

Cột cuối là phần quan trọng nhất của lịch. Ôn mà không tự kiểm thì dễ có cảm giác đã thuộc, đến lúc làm bài mới thấy nhầm. Ghi lại lý do mỗi câu sai giúp bạn biết mình hay rơi vào bẫy nào để tránh ở vòng sau.

Làm bài trắc nghiệm: những cái bẫy quen thuộc

Nhầm điểm bắt đầu tính. Lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế đều tính từ đường cơ sở, nhưng vùng tiếp giáp lãnh hải lại tính từ ranh giới ngoài của lãnh hải. Câu hỏi hay đổi chỗ hai cụm từ này để thử người đọc vội.

Nhầm năm thông qua với năm có hiệu lực. Luật Biển Việt Nam được thông qua năm 2012 nhưng có hiệu lực từ ngày 1/1/2013. Công ước năm 1982 nhưng Việt Nam phê chuẩn năm 1994. Đề có thể đưa cả hai năm vào các phương án để bạn chọn.

Nhầm đơn vị. Hải lý không phải ki lô mét. Nếu đề hỏi lãnh hải rộng bao nhiêu ki lô mét, bạn phải nhân 12 với 1.852 mét, được khoảng 22,2 ki lô mét.

Đọc thiếu chữ "không". Những câu hỏi "Đâu KHÔNG phải là..." chiếm một phần trong nhiều đề. Thói quen tốt là đọc câu hỏi hai lần, lần thứ hai dò riêng các chữ phủ định.

Câu dự đoán số người. Câu này dùng để phân định giải khi nhiều người cùng điểm. Hãy theo dõi số người tham gia các tuần trước nếu ban tổ chức công bố, dự đoán dựa trên xu hướng, đừng tốn quá nhiều thời gian cho nó.

Viết bài dự thi: khung bài và cách trích nguồn

Chị Thảo, công nhân một nhà máy ở TP Hồ Chí Minh, lần đầu viết bài dự thi do công đoàn phát động. Chị viết theo khung sau và được ban giám khảo khen phần trình bày rõ ràng.

  1. Chép lại từng câu hỏi trong thể lệ làm đề mục, trả lời đúng thứ tự, không gộp hay bỏ câu nào.
  2. Mỗi câu trả lời mở bằng một ý trả lời thẳng, sau đó mới giải thích, cuối cùng ghi nguồn đã tham khảo, ví dụ tên văn bản luật và năm ban hành.
  3. Phần cảm nghĩ, đề xuất viết bằng trải nghiệm thật của mình: một chuyến về quê ven biển, câu chuyện của người thân làm nghề biển, hay một việc mình đã làm ở nơi làm việc.
  4. Giữ giọng chuẩn mực, bình tĩnh. Không dùng lời lẽ gay gắt, không xúc phạm bất kỳ quốc gia, dân tộc nào; ban giám khảo đánh giá cao sự hiểu biết hơn là cảm xúc mạnh.
  5. Đọc lại toàn bài, kiểm từng con số và tên gọi với nguồn, rồi nhờ một người khác đọc lần nữa trước khi nộp.

Bài dự thi không phải là nơi khoe số trang. Một bài ngắn mà mọi ý đều đúng, có nguồn, có trải nghiệm riêng thường được đánh giá cao hơn một bài dài chép từ nhiều trang mạng.

Nhận diện cuộc thi giả mạo

Lợi dụng tình cảm của người dân với biển đảo, đã có những trang mạo danh cuộc thi để lừa lấy thông tin hoặc tiền. Dấu hiệu dưới đây giúp bạn dừng lại kịp thời.

  • Yêu cầu nộp lệ phí dự thi, phí nhận giải hay phí vận chuyển giải thưởng qua chuyển khoản. Các cuộc thi tìm hiểu chính thống không thu tiền của người dự thi.
  • Đòi mật khẩu tài khoản mạng xã hội, mã xác thực gửi về điện thoại hay thông tin thẻ ngân hàng để "xác nhận danh tính".
  • Không có đơn vị tổ chức rõ ràng, không có văn bản phát động, chỉ có một trang mạng xã hội mới lập.
  • Giải thưởng lớn bất thường so với các cuộc thi cùng loại, kèm lời giục "chỉ còn vài giờ".
  • Gửi đường dẫn qua tin nhắn riêng thay vì thông báo qua nhà trường, cơ quan, đoàn thể.

Khi nghi ngờ, hãy hỏi lại giáo viên, cán bộ đoàn thể hoặc đơn vị mà cuộc thi ghi tên là đơn vị tổ chức. Mất vài phút hỏi lại vẫn hơn mất tài khoản hay mất tiền.

Câu hỏi thường gặp

Ôn thi tìm hiểu biển đảo nên bắt đầu từ tài liệu nào?

Bắt đầu từ tài liệu mà ban tổ chức giới thiệu trong thể lệ, sau đó là văn bản Luật Biển Việt Nam năm 2012 và sách giáo khoa Địa lý, Lịch sử. Đây là những nguồn mà câu hỏi thường dựa vào.

Vì sao hay nhầm lãnh hải với vùng đặc quyền kinh tế?

Vì cả hai đều tính từ đường cơ sở và đều có con số dễ nhớ. Lãnh hải rộng 12 hải lý, còn vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý. Nhớ cặp số đi kèm tên gọi sẽ tránh được nhầm lẫn này.

Câu dự đoán số người tham gia có quan trọng không?

Câu dự đoán thường chỉ dùng để phân định khi nhiều người có cùng số câu trả lời đúng. Hãy làm thật tốt phần kiến thức trước, câu dự đoán chỉ dành ít thời gian dựa trên số liệu các tuần trước nếu có.

Bài viết dự thi có được chép từ trên mạng không?

Không nên. Bạn được tham khảo tài liệu nhưng phải viết bằng lời của mình và ghi nguồn. Bài chép nguyên văn dễ bị phát hiện, lại hay mang theo cả những thông tin sai của trang gốc.

Cuộc thi tìm hiểu biển đảo có thu phí dự thi không?

Các cuộc thi tìm hiểu chính thống do cơ quan, đoàn thể, ngành giáo dục tổ chức không thu phí người dự thi. Nếu được yêu cầu chuyển tiền dưới bất kỳ danh nghĩa nào, hãy dừng lại và hỏi lại đơn vị tổ chức.

Học sinh nhỏ có nên tham gia cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến không?

Nếu thể lệ cho phép và có cha mẹ, thầy cô đi cùng thì nên, vì đây là dịp tìm hiểu kiến thức. Điều quan trọng là để các em học được điều mới, không đặt nặng giải thưởng hay so sánh điểm với bạn bè.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138